Bazen sabah gözlerini açıyorsun ve hiçbir şey yanlış değil aslında. Ev yerli yerinde, insanlar sağ, hayat devam ediyor. Ama yine de içinde tanımlayamadığın bir boşluk var. Ne öfke ne üzüntü — tam olarak adını koyamadığın, sadece hissedilen bir şey.
İşte tam o an başlıyor anlam arayışı.
“Her Şey Yolunda” Diyemediğin Anlar
Çevrendekiler “nasılsın?” diye sorduğunda “iyiyim” diyorsun. Çünkü gerçekten “kötü” de değilsin. Ama iyi de sayılmazsın. O ikisinin arasında, tanımlanamayan bir yerde takılıp kalmışsın.
Bu hissi çoğu insan tanıyor ama pek azı dile getiriyor. Sanki her şey yolundayken bu hissi yaşamak, nankörlükmüş gibi geliyor insana. Oysa bu his, şükredip etmemeyle ilgili değil. Bu, anlam arayışının ta kendisi.
Viktor Frankl yıllar önce şunu demişti: İnsanın en temel motivasyonu zevk ya da güç değil, anlam bulmaktır. Bunu söylerken haklıydı. Çünkü anlam olmayınca en güzel koşullar bile içi boş bir dekor gibi görünmeye başlıyor.
Anlam Arayışı Neden Bu Kadar Yorucu?
Çünkü anlam, bir yerde hazır bekleyen bir şey değil. Onu bulamazsın — ancak oluşturabilirsin. Ve bu oluşturma süreci, zaman zaman yıpratıcı.
Bir dönem çok çalıştın, bir şeyler inşa ettin. Sonra duraksadın ve sordum: “Bunun için mi?” Bir dönem ilişkilere sığındın, insanlar seni doldurur sandın. Sonra o da yetmedi. Kitaplar okudun, podcastler dinledin, tavsiyeler aldın. Herkes bir şeyler söyledi, ama içindeki ses susmadı.
Anlam arayışı böyle bir şey işte — ne zaman bulduğunu sandın, kayıyor elinden. Belki de zaten bulunacak bir şey değil. Belki yaşanacak bir şey.
Sorular Bazen Cevaptan Daha Değerlidir
Kafama takılan sorular var, yıllardır. Kimilerine cevap bulamadım, kimilerini sormaktan vazgeçtim. Ama fark ettim ki bazı sorular, cevaplandıkça anlam yitiriyor.
“Ne için yaşıyorum?” sorusunu sorduğunda ne hissediyorsun? Kaygı mı, merak mı, ikisi birden mi? O soruyu taşımak, bazen cevabını bulmaktan daha dönüştürücü.
Anlam arayışı içinde kaybolmak bir başarısızlık değil. Hatta bu kaybolma hali, çoğu insanın hiç girmediği bir derinliğin işareti. Sormak, sorgulamak, tatmin olmamak — bunlar bir arıza değil, belki de en insani olan şey.
Peki Ne Yapıyorum Bu His Geldiğinde?
Bazen oturuyorum ve sadece hissediyorum. Kaçmıyorum, çözmeye de çalışmıyorum. Sadece “bu his şu an burada” diyorum ve geçmesini bekliyorum. Çünkü geçiyor. Hep geçiyor.
Bazen yazıyorum — tam da böyle, düzensiz ve ham bir şekilde. Kafamdakileri ekrana döküyorum. Bir çözüm çıkmıyor karşıma, ama bir hafiflik geliyor. Sanki düşünceleri dışarı çıkarmak, zihnin bir parçasını boşaltıyor.
Bazen de sadece pencereden bakıyorum. Gökyüzü aynı gökyüzü. Ama o gün ona bambaşka gözlerle bakıyorum.
Anlam arayışı üzerine daha sistematik düşünmek isteyenler için Frankl’ın İnsanın Anlam Arayışı kitabını ve Positive Psychology sitesindeki kaynakları öneririm. Ama bazen en iyi kaynak, kendi iç sesin olduğu da bir gerçek.
Daha önce bu hisler üzerine yazdığım kişisel yazılara da göz atabilirsin — orada biraz daha derin sulara dalıyoruz.
Son Olarak
Anlam arayışı bitmiyor. Belki bitmemeli de. Çünkü aramak, bir şekilde var olmaya devam etmek demek.
Ve şimdilik, bu bana yetecek.
